Obowiązek deratyzacji – kiedy deratyzacja jest wymagana?
Jak pozbyć się zapachu po zmarłej osobie?
4 marca 2025
Czy warto wynająć firmę do opróżniania mieszkania?
4 marca 2025
Gryzonie stanowią poważne zagrożenie sanitarne, zdrowotne i infrastrukturalne. Ich obecność może prowadzić do zanieczyszczenia żywności, przenoszenia chorób, a także powodowania uszkodzeń budynków, instalacji elektrycznych i kanalizacyjnych. W związku z powyższym obowiązek przeprowadzania regularnej deratyzacji jest ściśle określony przepisami prawa i dotyczy zarówno prywatnych właścicieli nieruchomości, jak i przedsiębiorstw oraz instytucji publicznych.
Kiedy deratyzacja jest obowiązkowa? Kto ponosi odpowiedzialność za jej realizację?
Deratyzacja
Deratyzacja ma na celu zwalczanie gryzoni i zapobieganie negatywnym konsekwencjom ich obecności. Co ważne, deratyzacja nie jedynie działaniem profilaktycznym czy sposobem na eliminację niepożądanych szkodników. W wielu wypadkach jest wymagana obowiązującymi przepisami prawa. Dlaczego?
Szczury i myszy są bardzo dobrze przystosowane do życia w miastach, w związku z czym mogą się szybko rozmnażać. Ich obecność w obiekcie lub jego bezpośrednim sąsiedztwie niesie za sobą liczne zagrożenia w postaci:
- chorób – szczury i myszy mogą być nosicielami wielu groźnych patogenów, w tym leptospirozy, salmonellozy, toksoplazmozy i innych infekcji pasożytniczych,
- zanieczyszczeń żywności i wody – gryzonie przegryzają opakowania żywności, pozostawiają odchody i mocz, przez co produkty spożywcze mogą stać się niezdatne do spożycia,
- uszkodzeń substancji budowlanej i infrastruktury – szczury potrafią przegryzać przewody elektryczne, rury wodociągowe i kanalizacyjne, co może prowadzić do awarii, pożarów i wycieków,
- obniżenia standardów higienicznych i wizerunku nieruchomości – obecność gryzoni w lokalach gastronomicznych, magazynach czy budynkach mieszkalnych może skutkować interwencją sanepidu, karami finansowymi, a nawet zamknięciem działalności.
Obowiązkowa deratyzacja
W Polsce obowiązek deratyzacji regulują przepisy prawa miejscowego oraz ustawy sanitarne, które określają, kiedy i w jakich warunkach należy przeprowadzić zabieg zwalczania gryzoni. Deratyzacja jest obowiązkowa w:
- budynkach wielorodzinnych – wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe są zobowiązane do regularnej deratyzacji części wspólnych, takich jak piwnice, zsypy na śmieci, kotłownie i pomieszczenia gospodarcze,
- lokalach gastronomicznych – restauracje, bary, kawiarnie i inne lokale serwujące żywność muszą przeprowadzać regularną deratyzację zgodnie z wymogami sanepidu,
- obiektach przetwórstwa i magazynowania żywności – sklepy spożywcze, piekarnie, zakłady produkcyjne oraz hurtownie żywności muszą przestrzegać ścisłych zasad higieny i bezpieczeństwa sanitarnego.
Ponadto, w wielu miastach przepisy lokalne nakazują cykliczną deratyzację, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym terenów miejskich i osiedli mieszkaniowych. Systematycznych działań deratyzacyjnych wymagają składowiska odpadów i kanalizacje, a także inne miejsca o wysokim ryzyku występowania gryzoni.
Przepisy prawne dotyczące obowiązku deratyzacji
Obowiązek deratyzacji jest regulowany przez ustawy i rozporządzenia krajowe oraz przepisy miejscowe, które określają obowiązki właścicieli nieruchomości, przedsiębiorców i jednostek administracji publicznej.
- Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1570) – nakłada obowiązek zapobiegania zagrożeniom epidemiologicznym, w tym eliminacji szkodników przenoszących choroby.
- Rozporządzenia sanitarne i regulacje lokalne – wiele miast i gmin posiada własne uchwały nakładające obowiązek deratyzacji w określonych terminach i na określonych terenach.
- Kodeks wykroczeń (art. 117 i 145) – niewywiązanie się z obowiązku deratyzacji może skutkować karami finansowymi i mandatami.
